سیارکی که دو قرن پیش کشف شده بود، بهلطف مشاهدات جدید با ابزارهای رصدی پیشرفته، ظاهر غیرمعمول و بیسابقه خود را آشکار کرده است.
دانشمندان نخستین سیارک سهلوبی را در کمربند سیارکی میان مریخ و مشتری پیدا کردهاند و این سیارک عجیب حتی یک قمر کوچک نیز دارد.
سیارک مورد بحث، «۴۴ نیسا» (44 Nysa) نام دارد که نخستین بار در سال ۱۸۵۷ کشف شد. البته در آن زمان، این جرم فقط نقطهای کوچک از نور در آسمان بود و مشاهدات بعدی، از جمله برخی رصدها با تلسکوپ فضایی هابل، نتوانسته بودند اطلاعات زیادی درباره نیسا ارائه کنند. آن مشاهدات قبلی نشان میدادند که نیسا احتمالاً دو لوب دارد؛ شبیه بسیاری از سیارکها و دنبالهدارها، مانند سیارک دونالد یوهانسون که کاوشگر لوسی ناسا در سال ۲۰۲۵ از کنارش عبور کرد.
اما رصدهای مشترک جدید توسط تلسکوپ دوچشمی بزرگ (LBT) در کوه گراهام آریزونا و تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) در کوه پارانال شیلی نشان دادهاند که نیسا در واقع سه لوب دارد و نخستین جرمی از این نوع محسوب میشود که تاکنون مشاهده شده است.
کیت مینکر، پژوهشگر ارشد از رصدخانه لوول آریزونا، در بیانیهای گفت: «تصاویر، جرمی بهشدت غیرمعمول را آشکار میکنند. محتملترین توضیح میگوید نیسا یا یک سیارک سهتایی تماسی است که از سه بخش متصل به هم تشکیل شده، یا جرمی یکپارچه اما بسیار نامنظم است که به هیچ مورد مشاهدهشده تاکنون، شباهت ندارد.»
بهدست آوردن تصاویر دقیق از نیسا آسان نبود. عامل کلیدی موفقیت، استفاده از دو ابزار تصویربرداری با کنتراست بالا بود: ابزار شارک ویس (SHARK-VIS)، ساخت ایتالیا روی تلسکوپ LBT و ابزار اسفر (SPHERE) به همراه قطبسنج زیمپول (ZIMPOL) روی VLT. این ابزارها در کنار سامانههای اپتیک تطبیقی استفاده شدند که اثر تاری ناشی از جو زمین را خنثی میکنند.
نیسا یک قمر با قطر حدود یک کیلومتر دارد که در فاصله دستکم ۱۷۰ کیلومتری از آن میچرخد
آنتونی بردیو از رصدخانه جنوبی اروپا گفت: «این مشاهدات باید با تکنیکهای پردازش تصویری ویژهای که بهطور اختصاصی ابداع شده بودند، ترکیب میشدند تا تصاویر بیشازپیش واضح شوند و هاله درخشان اطراف سیارک که ممکن بود قمرهای کمنور را پنهان کند، حذف شود.»
تصاویر، جرمی با شکلی نامنظم را نشان دادند که قطر آن در بیشترین قسمت به ۷۵ کیلومتر میرسد. روی سطح آن، دو دره یا «کولی» چشمگیر دیده میشود که دور تا دور محیط سیارک گسترده شدهاند. تیم مینکر این ساختارها را بهعنوان گردنههای میان لوبهای مختلف تفسیر میکند.